|
2.1. Manisa’nın Konumu
Manisa, Batı Anadolunun denize kıyısı bulunmayan
fakat kıyıya en yakın ilidir. 27 08' ve 29 05' doğu
boylamları ile 38 04' ve 39 58' kuzey enlemleri
arasında yer alır. Doğudan Uşak ve Kütahya, Batıdan
İzmir, kuzeyden Balıkesir, güneyden Aydın,
güneydoğudan Denizli illeri ile çevrilidir.
Yüzölçümü 13.810 km2 dir. Yükselti ise 50 metre ile
850 metre arasında değişmektedir. İl merkezinden
doğuya gidildikçe yükselti artmaktadır.
2.2 Yeryüzü Şekilleri
Manisa’da arazinin ana çizgilerini, doğu-batı
doğrultusunda uzanan ve kuzey-güney ve güneydoğu-
kuzeybatı doğrultularına çatallanan oluk şekilli
çukurlar oluşturmaktadır. Bunlardan Gediz ovası
Manisa ilinin Ege Bölümünü boydan boya yarmakta,
Akhisar ve Alaşehir kollarıyla da İç Batı Anadolunun
il sınırları içindeki kenarı boyunca uzanmaktadır.
Bu kenarın doğusunda ise il toraklarının önemli bir
kısmını oluşturan Kula- Gördes platosu yer
almaktadır. Ege denizine dikey olarak uzanan dağ
sıraları arasındaki il topraklarında, birbirinden
kesin çizgilerle ayrılabilen üç değişik yeryüzü
şekli vardır. Bunlardan ilki dağlık ve sarp alanlar,
ikincisi tepelik ve dalgalı kesimler, üçüncüsü de
taban topraklar ve düzlüklerdir.
Dağlık ve sarp alanlar ilin doğu, güney ve kuzeyinde
bulunmaktadır: batıya gidildikçe yükseltisi azalan
dağlar, dere ve çaylarla kesilmektedir. Manisa
ilinin doğu kısımları, daha doğusunda yer alan iç
Anadolu geniş çanağı ile ege bölümünde yer alan
Gediz ve Kumçayı ovaları arasında
güneydoğu-kuzeybatı eksenli bir eşikte yer
almaktadır. İlin güneyindeki Bozdağlar kuzeye doğru,
yani Gediz vadisi üzerine oldukça dik inmektedir.
Manisa’da yeryüzü şekillerinin bütün biçimlerine
rastlanabilmektedir. Fakat ağırlık il alanının %54.3
ünü kaplayan dağlarındır. İkinci sırada %27.8 ile
platolar ve üçüncü sırada %17.9 ile ovalar yer
almaktadır.
2.3 İklim
Manisa’da Akdeniz iklimi ile beraber İç Anadolunun
karasal iklim özellikleri hakimdir. Ovalar ve
ovaları çevreleyen vadilerde karasal nitelikli
Akdeniz iklimi görülürken, yüksek dağlık bölgeler ve
platolar ile kuzey ve kuzeydoğusundaki dağlar ve
platolarda iç anadolunun karasal nitelikli ikliminin
etkileri görülür.
Manisa ovalarına hâkim
olan iklim, Akdeniz kara iklim tipi olarak da
adlandırılır. Yaz aylarında sıcaklık yükselirken
yağışlar kış aylarında yoğunlaşır. Ovaların
çevresindeki dağlar deniz etkisini kesecek kadar
yüksek olmadığından ve denize dik konumlarından
dolayı denizin etkisi batıdan doğu doğru azalan
ölçüde hissedilir. Ovalık kesimlerin ikliminde
denize yakınlık nedeniyle yumuşama söz konusudur.
Ancak Manisa şehri Manisa dağının etkisi altındadır.
Dağın şehre bakan çıplak ve sarp yüzü yazın yanıcı,
kışın dondurucu bir etki yapmaktadır.
Yaz ayları oldukça sıcak geçer. Manisa merkezde
yılda ortalama olarak 162 gün yaz günü olarak tespit
edilmiştir. Sıcaklığın sıfırın altına düştüğü yıllık
ortalama gün sayısı 26 dır. Yıllık ortalama sıcaklık
17.5 oC dir.
Batı Anadolu bölgesi,
Akdeniz iklim tipinin yağış özelliklerini taşır.
Yağışlar genellikle kış aylarında görülürken, yazlar
kurak geçer. Yıllık ortalama 82 günü yağışlı
geçmektedir. Ortalama yağış miktarı 713.6 kg dır. İl
topraklarında yükselti ve yeryüzü şekillerine bağlı
olarak iklim şartları değişiklik gösterdiğinden
ovalar vadilerde ender görülen kar yağışı dağlık ve
yüksek kesimlerde daha fazla gerçekleşmektedir.
2.4 Bitki Örtüsü
Manisa’nın toprak, iklim
ve çevre şartlarındaki farklılık bitki örtüsüne de
yansır. Dağ kütlelerinin deniz etkisini kesmesi,
Akdeniz iklimi ve karasal iklim bitki türlerinin iç
içe bulunmasına neden olmaktadır. Manisa il
topraklarının %46 sı orman ve makilerle kaplıdır.
Geniş bir alanı kaplayan makiler dağların kuzey ve
batı yamaçlarında yer alır. Ormanlar meşe, dişbudak,
karaağaç, karaçam, kızılçam, ardıç, ahlât ve
çınardan ibarettir. Ormanlar genelde 1000 metre
üzerindeki yükseltilerde bulunur. (Bağlar ve
zeytinliklerde geniş yer kaplar) İl topraklarının
%39.1 i ekili ve dikili arazi, %6.6 sı çayır ve
meralardan, %8 i tarıma elverişsiz alanlardan
oluşur. Son yıllarda yüksek kesimlerdeki doğal bitki
örtüsünü olumla anlamda etkilemek ve ekonomik fayda
sağlamak amacıyla delice zeytin aşılaması, menengiçe
Antep fıstığı aşılaması, ceviz, kestane, fıstık çamı
yetiştiriciliği yaygınlaşmaktadır. Manisa’da bitki
örtüsü bakımından farklılık gösteren bölgelerin
başında Spil Dağı gelmektedir. Dağ üzerindeki Milli
parkta 600 civarında bitki çeşidi belirlenmiştir.
Manisa il sınırları içinde 4.3 milyon civarında
zeytin ağacı ile 56 bin hektara yakın bağlık alan
mevcuttur.
[1]
[1]
Manisa, Manisa
Valiliği, Manisa
Belediyesi,
Manisa’yı Mesiri
Tanıtma ve Turizm
Derneği Ortak
yayını, Manisa,
2005, s:24-33,
Manisa 95, Manisa
Valiliği Yayını,
Manisa 1995, s:17-29
|